 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
ENG Paraphrasing SPA Paráfrasis |
etymologia
Według słownika etymologii Online Etymology Dictionary, rzeczownik parafraza określa ‘przeróbkę tekstu lub fragmentu poprzez wyrażenie sensu oryginału w innych słowach, często rozwijając lub modyfikując formę wypowiedzi’ i pochodzi od starogreckiego paraphrazein gdzie para- wyraża modyfikację, a phrazein znaczy ‘mówić/opowiadać’. Rzeczownik parafraza wszedł do języka angielskiego poprzez łacinę w połowie XVI wieku i zachował swoją pierwotną formę. Jak podaje ten sam słownik czasownik parafrazować znaczy ‘przeformułować, zinterpretować, wyrazić tą samą treść w innych słowach’.
terminy pokrewne
wyrażenie w innych słowach, przeformułowanie, tłumaczenie wewnątrzjęzykowe (intralingwalne).
abstrakt
Parafrazowanie, definiowane jako alternatywny sposób wyrażenia tej samej treści, w istocie jest bardzo szerokim i słabo sprecyzowanym zjawiskiem. Przeformułowanie lub przekształcenie wypowiedzi może zawierać szereg modyfikacji począwszy od powierzchownych zmian aż po głęboką manipulację oryginalnej treści. Taki zabieg może być zastosowany z wielu powodów – na przykład, aby uniknąć powtarzania słowo w słowo lub cytowania wypowiedzi, aby treść zrobiła lepsze wrażenie na odbiorcy, aby uprościć lub skrócić tekst oryginału, aby dostosować lub „przetłumaczyć” sens wypowiedzi dla innych celów i/lub aby stworzyć zupełnie nowy tekst dostosowany do innego odbiorcy niż ten, którego założył autor oryginału. Autorzy Vila, Martí & Rodríguez (2014: 213) zauważają, że “z uwagi na nieuchwytną i wieloaspektową naturę parafrazy […] jej granice pozostają płynne i zależne od zadania oraz celu jaki chcemy osiągnąć”. Innymi słowy, parafrazowanie to działania, których spektrum zawiera zastosowanie synonimów lub przekształcenie struktur składniowych aż po stworzenie nowego tekstu, czyli tłumaczenie intralingwalne. Parafrazowanie to operacja wykonana na formach językowych z zachowaniem znaczenia, a więc pod względem procesów kognitywnych i pełnionej funkcji komunikacyjnej w sposób uzasadniony uważane jest za czynność pokrewną tłumaczeniu intralingwalnemu i interlingwalnemu. Wieloaspektowość parafrazy jako pojemnego zjawiska kognitywnego tworzy ciekawy obszar badawczy dla wielu dziedzin skupionych wokół języka, czyli badań nad komunikacją (communication studies), nauczaniem języków obcych, językoznawstwem obliczeniowym (computational linguistics) i badań nad przekładem.
record
 |
Bogusława Whyatt |
 |
2022 |
 |
Whyatt, Bogusława. 2022. "Parafraza" @ ENTI (Encyclopedia of translation & interpreting). AIETI. |
 |
https://doi.org/10.5281/zenodo.6367842 |
 |
https://www.aieti.eu/enti/paraphrasing_POL/ |