 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
ENG Sworn interpreters/translators SPA Traductores/intérpretes jurados |
inne określenia
Sworn interpreters/translators, authorised/court-appointed/court-authorised interpreters/translators – tłumacze ustanawiani przez sądy, permanent court interpreters – stali tłumacze sądowi, official translators/interpreters – tłumacze urzędowi, w zależności od państwa, także: court interpreters and legal translators – tłumacze sądowi i prawniczy (FIT) lub legal interpreters and translators – tłumacze prawniczy (EULITA, termin o szerszym zakresie).
Należy uważać na rozróżnienie między TP a tłumaczami sądowymi (zob. Court interpreting), ponieważ w niektórych krajach są oni podgrupą tłumaczy ustnych, podczas gdy w innych nazwa ta jest synonimem TP.
TP są czasem traktowani jako podgrupa biegłych sądowych.
W niektórych krajach, w których nie istnieje zawód TP, funkcjonuje zawód tłumacza certyfikowanego (ze specjalizacją ustną lub pisemną). Nazwa ta może być też mylona z tłumaczami środowiskowymi bądź tłumaczami świadczącymi usługi dla służb publicznych (zob. Community interpreting) lub zadania takich tłumaczy mogą się częściowo pokrywać z zadaniami TP.
abstrakt
Tłumacze przysięgli (TP) to tłumacze ustni i/lub pisemni upoważnieni lub akredytowani przez państwo lub organizację zawodową do tłumaczenia z języków obcych i/lub na języki obce dokumentów, które mają być wykorzystane w organach wymiaru sprawiedliwości i/lub administracji publicznej i/lub do tłumaczenia ustnego w sądach, innych organach wymiaru sprawiedliwości lub ścigania oraz instytucjach państwowych. Upoważnienie urzędowe jest zwykle wydawane przez ministerstwa sprawiedliwości lub spraw zagranicznych, urzędy państwowe, niektóre sądy wyższego szczebla bądź wybrane uniwersytety. Prawo do bezpłatnego, zapewnionego przez państwo tłumaczenia pisemnego lub ustnego w procesach karnych wynika z aktów prawa międzynarodowego, takich jak Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, Europejska Konwencja Praw Człowieka lub Amerykańska Konwencja Praw Człowieka, a także z orzecznictwa sądów międzynarodowych i przepisów prawa krajowego.
Głównym obszarem specjalizacji TP jest tłumaczenie prawne i prawnicze (zob. Legal translation), które wiąże się z wysokimi wymaganiami w zakresie szkolenia tłumaczy. Norma ISO 20771:2020 stanowi próbę określenia minimalnych kwalifikacji tłumaczy prawniczych. TP muszą spełniać szczególne wymogi etyczne, w tym dotyczące bezstronności, obiektywizmu i poufności. W swojej pracy TP mogą ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną, ale również cywilną lub karną.
Zasady dostępu do zawodu (egzaminy, weryfikacja, doświadczenie zawodowe, członkostwo w organizacjach zawodowych), podmioty prowadzące rejestry TP (jeśli są prowadzone), wymagania dotyczące korzystania z usług TP, sposób poświadczania tłumaczeń, status i ochrona tytułu zawodowego (jeśli istnieje) itp. różnią się znacznie w poszczególnych krajach. Szkolenia są również regulowane w różny sposób lub nie podlegają regulacji, a takie luki próbują wypełniać uniwersytety lub organizacje zawodowe oferujące kursy. Można spotkać głosy krytyczne dotyczące tego, że egzaminy nie sprawdzają odpowiednich umiejętności, bądź że brak jasnych kryteriów egzaminacyjnych. W wielu krajach taki zawód nie istnieje, natomiast stosowane są systemy (auto)certyfikacji w celu zagwarantowania odpowiedniej jakości usług świadczonych na rzecz organów wymiaru sprawiedliwości. W niektórych krajach stwarza to ryzyko dla funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości
Badania dotyczące satysfakcji z pracy pokazują, że TP cenią takie aspekty jak skala działalności, niezależność, użyteczność społeczna lub możliwość wykorzystania swoich umiejętności. Mniej zadowoleni są ze swojego wynagrodzenia i bezpieczeństwa. W niektórych krajach niskie oficjalne stawki i złe warunki pracy są nawet powodem strajków. Niepokojące jest również narażenie TP na ryzyko, takie jak przemoc w trakcie zleceń na policji lub sądach. Inne źródła stresu wskazywane przez TP to brak dostępu do akt sprawy, poczucie odpowiedzialności (w tym obawa, że popełnią błąd), konieczność tłumaczenia sędziów lub stron nieprzyzwyczajonych do bycia tłumaczonymi, nierealistyczne oczekiwania dotyczące wydajności i brak szacunku.
metadane
 |
Anna Setkowicz-Ryszka |
 |
2024 |
 |
Setkowicz-Ryszka, Anna. 2024. "Tłumacze przysięgli" @ ENTI (Encyclopedia of translation and interpreting). AIETI. |
 |
https://doi.org/10.5281/zenodo.10951492 |
 |
https://www.aieti.eu/enti/sworn_POL |